Herfst in de Ardèche

kip mantel

Gelukkig bedient monsieur Debeaux zich niet van de algemeen geldende Franse manier van rijden en hanteert hij een rijstijl die beter bij zijn leeftijd past. Zo kunnen we hem goed bijhouden wanneer we vanaf zijn woning naast het postkantoor van Saint Barthélemy-Grozon achter hem aanrijden. En natuurlijk zijn er, heel cliché, oudere  jeu-de-boules-spelende mannen die zich losrukken van hun spel en ons nakijken, op weg naar het buurtschap Mantel.

De drukte van de A7 ligt alweer zo’n 40 km achter ons en maakt plaats voor het geslinger van de N533. De Michelinkaart had het al laten zien: vanaf nu is er geen weg meer recht in deze streek. Eenmaal de Rhônedelta overgestoken, gaat het abrupt omhoog, de mysterieuze bergen in die je vanaf de snelweg al ziet liggen, maar waarvan je de werkelijke vorm, hoogte, sfeer en begroeiing niet kent. Maar daar komt nu verandering in! We willen weten wat er zich achter die horizon afspeelt!

In het dorp wordt de gele weg op de kaart een witte weg. Verder omhoog gaat het, langs kerk en kerkhof, door nauwe straatjes. De weg wordt smaller en witter dan wit, en het wordt donker. Donker van de kastanjebomen, die overal hun vruchten laten vallen en een stekelig tapijt vormen.

Monsieur Debeaux zorgt voor een hartverwarmende en schattige ontvangst: een boeket van Afrikaantjes en Lavatera uit eigen tuin siert de royale keukentafel. Het vuur in de haard brandt al. Vol trots, maar met een zekere verlegenheid, laat monsieur de noten- en kersenhouten tafel zien, een erfenis uit zijn actieve leven als ébéniste. Na de gebruikelijke huishoudelijke zaken, tovert hij een pak jus d’ orange uit zijn Peugeot en heffen we het glas: à votre santé. We praten wat over het weer, de kinderen, de reis. Hoeveel kilometer we vandaag gereden hebben. Als we het getal 1200 uitspreken spreekt hij zijn verbazing uit en zien we in zijn ogen een ongelovige blik: wat een mafkezen, die Hollanders. Hij laat ons achter, met 2 ganzen en 10 kippen, die behoorlijk nieuwsgierig zijn. En niet alleen de kippen zijn hier nieuwsgierig…

Het is herfst en de vochtige ochtendmist heeft kans gekregen om toe te slaan in het huis, waarin al geruime tijd niet regelmatig gestookt is. Alleen in de keuken is het aangenaam en alleen als we de haard goed opstoken. Dat valt niet mee, want zelfs het hout lijkt vochtig. Na het optrekken van de ochtendmist, is het overdag prachtig weer. Het herfstzonnetje voorziet de verkleurende bladeren van de bomen van een zachte gouden gloed. Het ontbreken van wind zorgt ervoor dat we geen jas nodig hebben. Maison Mantel grenst vrijwel aan het bos, een bos dat bezaaid is met kastanjes. Ontelbaar, niet voor te stellen veel kastanjes. Overal langs de weg staan auto’s en zie je kastanjerapers zakkenvol wegslepen. Een eeuwenoude traditie. Immers, de tamme kastanje in al zijn variaties, was de voornaamste voedingsbron in de Ardèche. In het bosje achter Mantel worden zelfs kruiwagens ingezet, bestuurd door potige dames. Het verzamelen van kastanjes lijkt een echte vrouwenaangelegenheid. De mannen houden zich meer met macho zaken als jagen en paddenstoelen zoeken. De eetbare dan, want in de etalage van iedere farmacie heeft de gebruikelijk uitstalling van pillen, poeders en jongmakende schoonheidscrèmes plaatsgemaakt voor posters van paddenstoelen, waarop is aangegeven welke je vooral niet moet nemen. Bij twijfel kun je altijd een beroep doen op de apotheker!

We hebben onze handen vol aan de ramassage van de kastanjes. ’s Avonds, wanneer we met rode wangen van het buitenleven, onder het genot van de vin primeur 2003 de dag evalueren, poffen we ze in de hete as van de haard en smullen! We vinden ze veel dikker dan de tamme exemplaren die we in Nederland vinden. Hoewel, een echter kenner, die we in het bos tegenkomen, laat ons weten dat het een slecht jaar is. La sécheresse, n’est-ce pas? De droogte, die de druiven dik en smakelijk heeft gemaakt, was funest voor de kastanjes. Ach, die kastanjes komen volgend jaar weer, trotser is hij op de inhoud van zijn jagerstas: paddenstoelen! En kwaad dat hij is. Kwaad op de mensen die het bos leegroven. Kwaad op kastanjerapers die op andermans terrein het bruine goud rapen, n’est-ce pas?  Hij ratelt maar door…

Hester en Hessel ontfermen zich over de kippen en ontdekken de individuele karakters van onze kakelende vakantievriendjes. Het duurt niet lang of ze hebben allemaal een naam gekregen: Madame de Pompadour (erg deftig), Madame Bovary (operakip, vanwege haar hoge gekakel), Kip Tandoori, Kip Kerrie, Soepkip, Kip Nugget en Kukelehaantje Kippekont (als ode aan een Texels versje). Speciale aandacht is er voor Pluisje. Zij ziet er zwaar gehavend uit en wordt voortdurend getreiterd door de andere dames. De dames houden van gezelligheid. Als we ons overgeven aan misschien wel de laatste zonnestralen van het jaar, komen ze knus een middagdutje doen onder onze stoelen. Als dank voor de goede zorgen en liefdevolle woorden van Hester & Hessel, leggen ze iedere ochtend een kakelvers eitje voor ons!

Niet alleen de kippen laten van zich horen. Regelmatig duiken er vrouwelijke familieleden van Debeaux op. Heel toevallig maken ze een zondags ommetje rond het buurtschap Mantel of zijn ze op zoek naar de zoon van Debeaux. Of wij weten waar hij is? Nee, dat weten we niet, maar het begin van een levendig gesprek is er en daar ging het waarschijnlijk om. Een waterval van vragen stort zich over ons uit. Waar komen we vandaan? Wat een schattige kinderen! Hebben jullie al kastanjes geraapt? Wat een droogte deze zomer! Hoe lang blijven jullie nog? Twee weken?

Twee weken? Was het maar waar! Slechts een weekje, daar moeten we het mee doen. Als we in de stilte van de laatste ochtend de Peugeot van monsieur Debeaux horen aankomen, geheel tégen de Franse traditie in op het afgesproken tijdstip, moeten we zoals altijd bij een afscheid uit Frankrijk even slikken. Stram en stijf van het optrekkende vocht in het huis, dat wel.

Monsieur Debeaux is nog even bang of we wel genoeg kastanjes meegenomen hebben? We verzekeren hem dat we goed voor ons zelf gezorgd hebben. Hoeveel kilometer moeten jullie ook al weer rijden? Mille deux cents kilomètres monsieur….Hij laat deze, in zijn ogen onwaarschijnlijk grote afstand nogmaals op zich inwerken en als hij ons uitzwaait, zien we hem eens achter de oren krabben. Tien kippen en twee ganzen tokken en gakken ongelovig mee…..

Herfstvakantie Saint Barthélemy-Grozon, Ardèche, oktober 2003

 

 

 


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s