In april 2023 staan we met een groep vinologen in Œuilly, in de wijngaard van Champagne Tarlant, tijdens een wijnstudiereis naar Champagne onder de bezielende leiding van champagneprofessor Gert Crum. Het is een ijskoude ochtend, de lucht loepzuiver en van een magisch blauw. Zo’n ochtend die alle zintuigen op scherp zet. Momenten waarvan je je later realiseert dat ze uniek waren. Het vurige verhaal van Mélanie Tarlant over biodiversiteit in de wijngaard en haar strijd tegen het bewerken van de wijngaard met glyfosaat, doet de kou vergeten. Haar bevlogenheid raakt me diep en warmt het wijnhart. Het contrast met de wijngaard van haar buren is enorm: die kleurt oranje van het gif en toont geen enkel spoor van leven. Wij kijken naar de groene oase en zien dat de bodemleven hier anders is, met natuurlijke bedekking. Grassen, bloemen en rogge tussen de rijen. Mijn oog valt op de lieveheersbeestjes op de net uitlopende wijnstokken. En ook op de paardenbloemen, die opbeurend geel en vrolijk contrasteren met het groen. Er zijn nog geen pluisjes, daarvoor is het net even te vroeg.
Mobiele colleges met een flux de paroles
Het was niet de eerste keer dat ik nader kennis maakte met wijnjournalist Gert Crum. Tijdens de studiereis Bourgogne en Champagne in 2017 was ik één van die gelukkigen die mocht genieten van zijn charisma en enorme kennis van beide wijngebieden. Ik hing aan zijn deskundige, boeiend verhalende lippen tijdens het mobiel college in de bus. Bourgogne was het decor voor een boek van formaat dat eerder van zijn hand verscheen: La Domaine de la Romanée-Conti. Een prachtig boek, en – zo beloofde Gert ons destijds plechtig – er was een nieuw werk in voorbereiding. Eveneens een lijvig boek, boordevol mooie informatie over champagne: Champagne – le réveil des terroirs.
Gert Crum kende elke centimeter van deze gebieden, getuige het feit dat hij in de dorpsstraten van rustieke wijndorpjes in de enig levende ziel op straat nog een wijnboer herkende. En die wijnboer zwaaide dan ook nog terug! Hoe ijverig ik ook had genotuleerd tijdens de rondrit door Champagne om de flux de paroles proberen vast te houden, na enige maanden waren de zo noest genoteerde wetenswaardigheden tijdens de busrit over hobbelige D-weggetjes verworden tot moeilijk leesbare, kriebelige kattenbelletjes. Dan is het fijn om de verhalen van de meester zelf te kunnen teruglezen. Het boek heeft een ereplek in mijn boekenkast.
Onuitwisbare herinneringen
In april 2017 was vooral het bezoek aan Champagne Louis Roederer uitermate indrukwekkend. En dan druk ik het nog voorzichting uit. Een onvergetelijk, tot in de puntjes en onberispelijk georganiseerd bezoek met een proeverij van de vins clairs én het magnifieke eindproduct. Als complete verrassing volgde een diner op een sprookjeslocatie: het privébezit van de familie Roederer in hartje Reims. Een diner waarin fijne spijzen vergezeld gingen met de allermooiste champagnes: Cristal 2009; Cristal 2002; Louis Roederer Vintage 1993; Cristal Rosé 2009.
In april 2023 doen we het nog eens dunnetjes over. We bezoeken – naast zus en broer Mélanie en Benoît Tarlant – ook Champagne Ullens, Veuve Fourny & fils, Vilmart, Philipponat, Tarlant, Mailly Champagne.
We besluiten de reis bij Charles Heidsieck en nemen een groepsfoto in de tuin na het proeven van de prachtige Blanc de Millénaires 2007. In Reims nemen we afscheid van Gert, hij reist zonder de groep verder. Het is bizar dat nu, op 19 januari 2024, nog niet eens een jaar verder, Gert definitief alleen verder reist.
Op zoek naar het mooiste terroir
Un grand merci voor al het moois dat Gert mij leerde. Zijn leerzame lessen en de bijzondere ervaringen in Champagne en met champagne hebben zijn handtekening in mijn geheugen opgetekend. Ook het – na al die jaren nog steeds – zeer beeldende college tijdens de vinologenopleiding is mijn geheugen binnengedrongen als de wortels van een wijnstok in de kalkbodem van Bourgogne, is in mijn brein opgezogen als water in de krijtpuisten van Champagne.
Er rest mij niets anders dan een kaarsje te branden bij de ereplek en laat één voor één de placques, kurken en muselets die Gert voor de placomusofielen tijdens de reis bij elkaar scharrelde, door mijn vingers glijden. Bij de placques van Tarlant komen de herinneringen boven en zie ik de hoopvolle paardenbloemen die in april nog zo vrolijk bloeiden. In de maanden die achter ons liggen, zijn ze tot bloei gekomen, rijp om het leven los te laten, de levenskennis te verspreiden voor ons nageslacht.
Wij zijn allemaal pluisjes, de een blijft wat langer zitten dan de ander. Eén paardenbloem is een gemeenschap op zich. Zo nu en dan waait er een pluisje weg. De pluizen worden als kleine parapluutjes met de wind meegevoerd om elders weer een nieuw leven te beginnen. Pluisje Gert waait vermoedelijk richting Champagne, wellicht over Œuilly, Reims en Aÿ. Of verder, via Echevronne, een groet brengend aan Jean Féry et fils, waar zijn wijnliefde begon. Uiteraard tikt hij Vosne-Romanée en Domaine de la Romanée-Conti aan. Het is niet ondenkbaar dat hij al zwevend over Frankrijk eindelijk kennis maakt la part des anges van een grote wijn die hij dronk tijdens het aardse bestaan. Of nog verder, richting onze gedeelde liefde, de Luberon. Nog even bij de étang in Cucuron rondzweven of in Bonnieux naar de Mont Ventoux kijken. Hoe dan ook Gert, ergens zal jouw zaadje een mooi terroir vinden, met de juiste expositie, een ideale bodem en een formidabel microklimaat. J’en suis sûr.
