Storm zonder wolken

L'archipel du Frioul: Pomègues, (links) en Ratonneau (rechts) verbonden door de Dique Berry
L’archipel du Frioul: Pomègues, (voor) en Ratonneau (achter) verbonden door de Dique Berry

Het contrast is frappant: de nooit slapende stad versus de oase van rust. Een gelukkig en ongebruikelijk huwelijk tussen Marseille en Ile du Frioul. Het staat in het trouwboekje bij de mairie aan de Vieux Port: Frioul is een wijk van Marseille en hoort bij het 7e arrondissement. Het is een ‘tweede leg’ dit huwelijk. Lange tijd was Ile du Frioul militair bezit en speelde de archipel cipier voor Marseille als quarantainehaven. Marseille wenste verschoond te blijven van gele koorts, tyfus en de pest.

L' hopital Caroline
L’ hôpital Caroline

Het hôpital Caroline werd gebouwd, met de gedachte dat die enge ziektes wel weg zouden waaien. Later diende het als ziekenhuis en ‘revalidatiecentrum’ voor soldaten uit de Krimoorlog. Toen het echt oorlog werd, had de bezetter al snel in de gaten dat de eilanden strategisch gezien een ideale plek waren om kanonnenvuur te richten op Marseille. Nog altijd zijn er als stille getuigen bizarre restanten uit deze tijd op zowel Ratonneau als Pomègues te vinden.

DSCN2361
Les croix de Ratonneau: onafgemaakte Duitse constructie (1940-1944) of imitatie van een kerkhof?

Les extrèmes se touchent

Marseille en Frioul: samen slapen ze in het onstuimige liefdesnest van de Méditeranée: gepassioneerde, zwoele nachten op het blauwe waterbed. Echter, het kan ook flink spoken in hun relatie en keren ze elkaar grimmig de rug toe. Het is de onvoorspelbare, jaloerse meneer Mistral die op overspel zint en zijn onstuimige haat zaait, in een poging beide echtelieden uit elkaar te drijven. En dat lukt regelmatig: het is alleen de wind die gedoe geeft op Ile du Frioul.

De agressieve mistral veegt de eilanden regelmatig schoon, zoals deze wind dat al eeuwen doet. Wind en zout hebben de archipel geboetseerd tot kale, blanke kalkrotsen, die al naar gelang het gedrag van goede huisvriend Zon reflecteren in het turquoise, azuurblauwe, staalblauwe, kobaltblauwe of ultramarijne water van de Middellandse zee. Als de zon op bezoek is, zijn de contrasten groot en is een zonnebril nodig om niet gek te worden van de reflectie. Bij bewolkte hemel is het eiland in een strenge en sober grijze jurk gehuld, opgeleukt met een voile van stuifzee. Toch is Frioul niet alleen die witte kiezel voor de rade van Marseille, waar niets groeit of leeft. Au contraire, de archipel herbergt juist opmerkelijke soorten bloemen die steeds zeldzamer worden op het vasteland. Zij kunnen leven dankzij of ondanks de zilte zee: op Frioul is de zee overal.

La bonne mère

Als een goede moeder houdt de basiliek Notre Dame de la Garde toezicht op deze relatie en de bedreigingen van dit huwelijk, veilig op haar heuvel in Marseille. De gouden maagd op de toren blikkert in de zon. Ze doet haar bijnaam ‘la bonne mère’ eer aan en kijkt roerloos toe, zoals ze dat al eeuwen doet als beschermvrouw van de zeelieden. Ze heeft al vele stormen aan haar rokken voelen rukken, haar omvangrijke lijf vol in de wind. Ze wordt er niet heet of koud van: het waait hier wel vaker. Vanaf het balkon van ons vakantieverblijf, in de luwte en beschermd voor de mistral, zien we haar liggen. ’s Avonds, als het eiland een donkere jas aantrekt en duizenden lichtjes ontstoken worden op het vasteland, wordt zij extra in het zonnetje gezet en uitgelicht: voor haar is het elke dag moederdag. De Marseillais hebben ontzag voor haar, schenken haar ex-voto’s, investeren in marmeren plakkaten om hun onbescheiden wensen kracht bij te zetten en vragen haar om genezing en voorspoed.

Vieux port Marseille, op de heuvel de basiliek Notre Dame de la Garde
Vieux port Marseille, op de heuvel de basiliek Notre Dame de la Garde
Ex-voto's
Ex-voto’s

 

 

 

 

 

 

 

 

Carpe diem

Hier, op dit gelukzalige eiland gebeurt relatief niets en gebeurt tegelijkertijd alles! Verwacht hier geen 4-sterren resorts, all-inclusive formules of privé-stranden met ligstoelen en cocktails. Er zijn geen hotels, geen nachtclubs, geen animatieteams. Een tiental restaurants, dat wel, en een jachthaven waar soms imponerende zeiljachten aanmeren. Aan het eind van de ochtend komen de dagjesmensen: Japanners, Engelsen, Franse natuurliefhebbers-met-verrekijkers en in het weekend een bonte afspiegeling weekendvierders uit de moederstad Marseille. Hier, op dit prachtige eiland zonder bomen, ruw en ongepolijst, hoeft niets en mag alles. Het leven beweegt soepel mee op het ritme van de zon, de natuur, de veerdienst, de wind…

Le village
Le village

Zo glijden de dagen zorgeloos voorbij en geven wij ons onvoorwaardelijk over aan de vele zaligheden die -veelal gratis- voorbij komen:

⇒Wakker worden van ploffende motorgeluid van het vrachtboatsje: alles wat niet op het bootje van de veerdienst Frioul-If Express past, wordt met een vrachtboot (2-3 vrachtwagentjes) vervoerd.

DSCN2738
Vrachtboatsje

⇒Tijdens het ontbijt kijken naar de bootjes die duikers naar prachtige onderwaterlocaties rondom het eiland brengen.

⇒Het dagelijks ritme van de bootverbindingen met Corsica, Tunesië en Algerije. Flatgebouwen van cruiseschepen komen langs, een marineschip, rondvaartbootjes die hele schoolklassen dumpen voor de jaarlijkse ‘zeeklassen’.

DSCN2787

 

 

 

 

 

⇒De strenge juffies en een enkele meester die de kleine Franse kindjes inwijden in de geheimen van het zeilen en een kleurrijk lint van Optimistjes vormen.

DSCN2969

 

 

 

 

 

 

⇒Onze eigen veerdienst de Frioul-If Express, de navelstreng tussen stad en eiland: is het de Edmond Dantès, de Chevalier Paul of de Henri-Jacques Espandérieu?

DSCN2288

DSCN2474

 

 

 

 

 

 

⇒Giechelende pubermeisjes uit Marseille op het strandje bij de haven, onbevangen dansend en wulps bewegend op ritmes uit de Maghreb.

⇒Zwemmen met een hele basisschool vissen (goudgestreepte zeebrasems, zadelzeebrasems en monniksvissen).

Zwemmen -saupes-st. esteve

⇒Een halve dag klooien om de hengel klaar te maken en de euforie om een prachtige Blade te vangen.

Blade (zadelzeebrasem)
Blade (zadelzeebrasem)
Calanque de Morgiret
Calanque de Morgiret

 

 

 

 

 

 

 

⇒Struinen over stoffige, stenige paden en in die droogte de vreugde van de lente ontmoeten.

Pomègues, geheel onbewoond
Pomègues, geheel onbewoond
Cocquelicot
Coquelicot

 

 

 

 

 

 

 

 

 

⇒Het stille genieten van een bloedrode zonsondergang.

Calanque de Morgiret
Calanque de Morgiret

 

 

DSCN2843

 

 

 

 

 

 

 

⇒Wegduiken voor een meeuwenaanval en op zoek gaan naar Jonathan Livingston zeemeeuw.

Eén van de duizenden koppels geelpootmeeuwen met hun pluizige jong. Ze verdedigen hun kroost vol overgave. Bijna elke rotspunt is hier in bezit genomen...
Eén van de duizenden koppels geelpootmeeuwen met hun pluizige jong. Ze verdedigen hun kroost vol overgave. Bijna elke rotspunt is hier in bezit genomen…
Ben jij Jonathan?
Ben jij Jonathan?

⇒Voor de boodschappen naar Marseille, de metro in, op zoek naar een supermarkt.

Le Panier
Le Panier
IMAG0396
Vieux-Port – vismarkt

 

 

 

 

 

 

 

⇒ Picknicken in een van de vele calanques.

Calanque de la Crine
Calanque de la Crine
Plage St. Esthèphe
Plage St. Esthèphe

 

 

 

 

 

 

 

Mistral gagnant

Op dagen dat het leven niet zo vredig voort glijdt, horen we de wind huilen. Soms komt er geen vrachtbootje, geen duikbootje en zelfs geen heen-en weer bootje: de navelstreng is doorgeknipt, het eiland krijgt geen vers bloed van de moeder. Op die dagen regeert de coalitie mistral en soleil . De zon doet vrolijk mee, maar mistral heeft de meeste stemmen gekregen en maakt schoon schip door hinderlijke wolken preventief te ruimen. De jaloerse dictator heeft de macht gegrepen. Er rest ons niets anders dan in quarantaine te blijven, alsof we een besmettelijke ziekte hebben en van het vasteland weg moeten blijven. We kunnen niet weg en er komt niemand bij. Wij voelen ons nietig, zeer bewust van de kracht van wind. De tijd, zorgvuldig geijkt door de vaste patronen van het va-et-vient van bootjes, lijkt niet te bestaan. Een dag zonder dagjesmensen, een dag alleen met de ongeveer 100 vaste bewoners. Sommige zijn hier om louter te genieten van het leven, andere gaan elke dag met het eerste bootje naar hun werk. Gedwongen een dag vrij. Kinderen kunnen niet naar school, de terrassen van de restaurants in ‘het dorp’ blijven leeg. Kijken naar een klotsend waterbed…

DSCN2952

Storm zonder wolken

Puur geluk om hier te zijn, saai is het allerminst. En gek genoeg geeft de wind een zekere mate van rust… of is het berusting? De mistral sleurt aan de golven en stuwt ze hoog op, om zich vol overgave te pletter te beuken op de eilandkust, een toef wit schuim achterlatend. Af en toe bereiken minuscule druppels stuifzee het balkon: kleine zoute speldenprikjes kietelend op mijn door de zon verwarmde huid. De wind knaagt aan de rotsen en gebruikt spleten in de kliffen als fluit, dirigeert het gamelanorkest dat muziek maakt met de touwen en masten in de jachthaven. Als een grommend en bulderend monster komt hij aanrollen. Soms even moe van zichzelf en zichzelf een adempauze gunnend. Even denk je dat het over is, maar het jaloerse kreng dirigeert zijn brutale bries zomaar om de rotsen heen en blaast je dan weer vol in je smoel. Het is onvoorstelbaar dat het geen herfst is, maar bijna zomer. Een storm zonder wolken. Dat de zon hoog aan de hemel staat en het zo hard waait dat je er niet tegenin kunt komen, dat motorbootjes losslaan van de steiger en de scheepvaart nagenoeg stil ligt. Het ware eilandgevoel!

DSCN3006

Zo verglijden de uren en lijkt er niets van belang te gebeuren op dit eiland zonder auto’s, dit eiland zonder stress, dit eiland met nauwelijks mensen. Nagenoeg alleen, met 20.000 koppels geelpootmeeuwen en hun pluizige piepende jongen. Hun brutale geschreeuw en klaagzang tijdelijk overstemd door de wind. Wereldproblematiek lijkt niet te bestaan. Deze vorm van quarantaine is zalig, alsof we letterlijk au bout du monde zijn. Wat er verder in de wereld gebeurt, doet er even niet toe. Eilandgevoel is ons niet vreemd en storm al helemaal niet. Maar hier te zijn, met elkaar op dit eiland, een eiland met karakter, ongepolijst en ruig, altijd onder de invloed van wind, maakt ons intens gelukkig.

Na een dag en een nacht het oproer kraaien, vindt mistral het genoeg en blaast de aftocht, wetende dat zijn gestook dit gelukkige huwelijk niet kapot kan krijgen. De echtelieden weten dat het soms kan stormen. Zowel de zee als de liefde zijn immers zelden zonder onweer. Windstil is het echter nooit: le Frioul is altijd onder invloed van wind.

Ons huwelijk kan ook niet stuk, de storm haalt het beste uit ons boven! Een zoute traan van zoveel moois zoekt zijn weg over mijn door zon en zout aangeraakte gezicht. Een blonde pluk haar waait onhandig voorbij en kleeft erin vast. Mijn “je t’aime Frioul”, wordt meegenomen door de wind, bestemming onbekend…le vent l’emportera. En natuurlijk: ooit zullen de woorden op de vleugels van de wind terugkeren en zullen wij ze hier weer ontmoeten. De wind zal ons hier terugbrengen, j’en suis sûre!


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.