Dag Hag,
Daar sta je dan, op mijn In Memoriam-pagina. Het gezelschap is niet verkeerd, je staat er tussen geliefde katers en wijnschrijver & Luberon-liefhebber Gert Crum. Hij ging je een jaar eerder voor – bizar dat ook hij in de maand januari tot het ‘engelendeel’ ging behoren. Jij had er overigens weinig mee, met religie, goden en engelen, en was atheïst. We hadden het er wel eens over in onze mailwisselingen. Geen engelen voor jou dus, maar mocht je Gert er treffen, op een met platanen omzoomd terras in de hemel, dan komt er vast een fatsoenlijke rosé op tafel. Santé alvast.
Eerste kennismaking
Mijn eerste kennismaking met jou en Renée was bijzonder. Mijn vertaling van een liedje wekte jullie belangstelling, redacteuren van het platform Kijk, Zuid-Frankrijk!. Renée is eerst mijn aanspreekpunt, maar toen onze samenwerking een ‘vaster’ karakter kreeg, vond Renée dat jij de honeurs wel waar kon nemen en neem jij mij onder jouw hoede als redacteur.
Frankrijk tegen wil en dank
Frankrijk zit onder mijn huid. Herinneringen kriebelen voortdurend en het jeukt bij mij constant om er te mogen zijn. Slechts enkele weken per jaar op bezoek te komen is een bitterzoete troost. Voor jou Hag, was het toch een beetje Frankrijk tegen wil en dank. Je bent jouw liefde Renée gevolgd, maar eigelijk had je liever in Portugal gewoond.
Aftasten
De eerste mailwisselingen zijn een ‘aftasten’ van. Ik stelde eerst nog voor om eens een keer live af te spreken, niet wetende dat jullie echt niet van plan waren om ooit nog terug te keren naar Nederland en er op dat moment voor mij geen reisje naar Frankrijks diepe zuiden op de planning stond. Dus houden we het bij mail. Dat voelde raar, want er was direct verbondenheid. Een warme band als de zuidelijke zon die het hart verwarmt en het leven kleur geeft. Ik voelde mij – hoewel op dik dertienhonderd kilometer afstand – toch heel dichtbij.
Met Renée was het direct goed. Met jou Hag, moesten we eerst samen een modus vinden, te beginnen in het aanspreken van elkaar. Dat vond jij belangrijk. Een van de eerste mails begon met “Dag mevrouw Van Straaten”. Toen ik zei dat ik niet zo heette en dat ik mij vooral geen ‘mevrouw’ voelde, volgde er een vurige conversatie over tutoyeren. Jij zei dat– omdat je al zo lang in Frankrijk verbleef – je altijd terughoudend was met tutoyeren. Dat begreep ik en dat wist ik. Je was heel strikt: tegen jouw buurman sedert vele jaren zou je nooit ‘tu’ zeggen. En hij niet tegen jou. Uiteindelijk, drie mails verder, waren we het eens: jouw voorstel was om tot tutoyeren over te gaan.
‘Met de handschoen getrouwd’
En zo ontspon zich een correspondentie op afstand, alsof we ‘met de handschoen getrouwd ‘waren. Veelal over mijn input en artikelvoorstellen voor Kijk, Zuid-Frankrijk!, maar de bijvangst was het delen van lief en leed. De coronajaren kwamen en het spook van lichamelijke ongemakken bij Renée was er plotseling. Ik correspondeerde niet langer met Renée, maar altijd met jou Hag. Het viel je zwaar, dat je Renée in zo een enorm tempo zag aftakelen. Je moest boodschappen doen, koken, het huishouden. Je haatte het, maar deed het met liefde uiteraard. Mantelzorgen was loodzwaar. Het leven is een akelig rotsig pad, schreef ik je dan. Dat vond jij veel te netjes. Jij noemde het leven ‘een klotezooi’. En dan hadden we genoeg geklaagd en gingen over tot de orde van de dag. Klagen, daar hadden we een enorme hekel aan.
En ook jullie platform, dat qua techniek altijd was gedragen door Renée, had het zwaar. Je wilde niet dat Renée snel vergeten zou worden, je deed er alles aan om het in de lucht te houden, maar het was vooral de techniek die je niet in de vingers had. Vaak vroeg je mij om nogmaals iets te sturen, je had het niet goed opgeslagen, of kon de tekst niet meer terugvinden. Dat was niet erg. Met het platform komt het goed Hag, dat kun je loslaten!
Strenge leermeester
Man, man, wat was je soms streng voor me. Mijn stukken vond je inhoudelijk prima, maar de lengte … die was veel te lang voor het nieuwsblog! In eerste instantie was de insteek om vooral te schrijven over wijn. Dat deed ik maar al te graag. Gretig vuurde ik vinologische stukken af. En jij schoot terug: dit is te ingewikkeld voor de gemiddelde lezer.
In de loop der jaren liet jij steeds weten dat ik voortreffelijke stukken afleverde. Dat deed mij groeien en het gaf mij vertrouwen. Steeds vaker ging het niet alleen over wijn. Ik kreeg mijn podium en mocht in hartenlust experimenteren. Do it all, riep je mij toe!.
Een heerlijk stukje Frankrijk!
Hoe neem je afscheid van iemand die je nog nooit in het echt hebt ontmoet? Ik ben zo gehecht geraakt aan de fijne conversaties die zich louter op het digitale papier hebben ontsponnen. Een bizarre en eenzame gedachte, waarop ik het antwoord niet weet. Er was geen afscheid, zo snel als onze ontmoeting ontstond, zo abrupt is deze geëindigd. Je was al weg voordat ik wist dat je weg was. Alsof het louter een droom was …
Het ga je goed Hag, ergens in dit universum. Ik ben benieuwd waar je heen waait, uiteindelijk richting Portugal, maar je zult ongetwijfeld nog boven de Provence blijven zweven om op Renée te passen. En zo beroerd was het natuurlijk allemaal niet in Frankrijk’s heerlijkste hoekje: de Provence!
Dag Hag!
P.S.: Ik heb me vandaag niet aan het aantal woorden gehouden. Soit.
