Tussen Noordzee en Méditerranée

Een smeermiddel voor de wijnziel, een proeverij op zaterdag en waarvoor je ook niet naar de Randstad hoeft af te reizen. Een eerste kennismaking met de wijnen van Remco van Dijk, het bruisende brein achter “De Wijnboom Champagne” en een eerste ontmoeting met Christopher Engel, de bevlogen geest van “Burgundy or Nowhere”.

Avontuurlijke route

Beide heren kozen bewust voor een avontuurlijke wijnroute: het importeren van wijnen uit Champagne en Bourgogne. Ze ontmoetten elkaar zo’n 10 jaar geleden en uiteraard was daarbij wijn de verbindende factor, en sinds kort ook de katalysator voor het vervolg. Beiden bewandelden hun eigen wijnpad: Remco werkte in een wijnspeciaalzaak, waar hij mij liet kennismaken met prachtige wijnen. Christopher woonde zes jaar in Frankrijk en startte er met zijn vrouw Chambre d’hôtes Maison Mazille in de buurt van Cluny. Hun liefde voor wijn, in het bijzonder het warme hart voor champagne en bourgognewijnen, rijpte verder tot het starten van een eigen onderneming, un choix courageux.

Wijnstart in Cramant

Onze gedeelde liefde en passie voor champagne kwam vaak ter sprake in de afgelopen jaren. Dus wist ik dat Remco een grote droom had: champagne importeren! Dat is een dappere keuze wanneer je vanaf het nulpunt iets wil opbouwen. Hij wist wat hij graag wilde: geen rommel, geen troep, maar zuivere en eerlijke wijn, met respect voor onze leefomgeving gemaakt, het liefst biologisch. Hoe vindt je dat in een gebied waar de grote champagnehuizen dominant zijn en waar veelal al lang van te voren is ingetekend op de voorraad?

Het lijkt me geen toeval dat hij Louison Rivière (récoltante-manipulante) ontmoet in het grand cru dorp Cramant. Zij maakt in Cramant champagne voor Champagne Franck Rivière van de lieu-dits Les Pimonts, Les Marthelods en Le Marais. Zij doet alles zelf: van het werk in de wijngaard tot en met het (handmatig, op traditionele wijze) aanbrengen van de capsule en het etiket. Duurzaamheid en een eerlijk product zijn haar handelsmerk. Ze heeft een creatieve geest en is ook kunstenaar. Via haar tekeningen probeert ze met je te delen wat er in haar hoofd gebeurt als ze haar ogen sluit: krankzinnige verhalen, waarin personages met groteske gezichten zo goed mogelijk proberen te communiceren. Ze tekent met een cartoonachtige esthetiek en er is weinig leegte in haar werk.

2018 Franck Rivière Blanc de Blancs

Proefnotitie: Een heerlijke start van de lente: een wijn gemaakt van 100% chardonnay. Frisse en intense geur van citrus en gele appel. De champagne is niet beendroog en heeft een dosage van 6 gram/liter meegekregen. Daardoor is de afdronk prettig romig en tamelijk lang. Een karaktervolle champagne, fris als de lente en de dertig lentes van wijnmaakster Louison.

Champagne Pierre Malingre Brut Réserve

Champagne Pierre Malingre maakt sinds 1633 (13 generaties) champagnes in Prouilly, in het hart van het Massif de Saint-Thierry. Zorgvuldig werken, met respect voor tradities van het ambacht, staat er hoog in het vaandel. Jane Malingre heeft – samen met haar man Frédéric – het ambacht van haar vader overgenomen. Ze zijn sinds 2023 gecertificeerd en dragen het label ‘Viticulture Durable’: ze gebruiken geen insecticiden en hebben al 20 jaar een natuurlijke begroeiing tussen de wijnstokken.

• Gebruikte druivenrassen: 40% pinot meunier, 40% chardonnay en 20% pinot noir.
• Opvoeding: 4-5 jaar rijping en cave (met gebruikmaking van reservewijnen).
• Proefnotitie: Prachtige bleekgele kleur, gul geurend naar wit steenfruit (peren, perzik) met een klein amandelbittertje en brioche. Rond en vlezig, staat als een huis, waarbij fris- en rijpheid harmoniëren. Het amandelbittertje komt ook weer terug in de afdronk. Een rijke, fruitgedreven champagne die lang blijft hangen. Een allemansvriend – wellicht door de rijke dosage van 8,5 gram/liter – uiteraard in de goede zin van het woord.

Champagne Pierre Malingre Rosé

• Gebruikte druivenrassen: 50% pinot meunier, 30% chardonnay, 20% pinot noir
• Dosage: 8 gram/liter
• Proefnotitie: De zachte zalmroze kleur is prachtig en neigt naar een rosé uit de Méditerranée. Deze champagne is een echte charmeur. Verleidelijk als de eerste zonnestralen na een lange winter, kietelt hij het lentegevoel wakker met geuren van framboos en bosaardbeitjes. Heel even is er de snoeperigheid die rosé kan hebben, maar net wanneer je denkt dat er niet meer uit valt te halen, komen de aardse tonen van de pinot-druiven om de hoek. Jeugdig als de jonge lente, evenwichtig en met karakter, zoals een Provençaalse rosé je kan verleiden. Als ik mijn ogen sluit en de fijne mousse langzaam verdwijnt, verovert deze champagne mijn hart.

Champagne Gounel Lassalle, Les Agneaux

En weer staat er een karaktervolle champagne op de proeftafel. Eentje met de bagage die de wijnmakers – Arnaud en zijn vrouw Sophie Gounel – elke dag meedragen: de vrijheid om te creëren en de liefde voor het terroir. Het dorp Chigny-les-Roses (premier cru-dorp) in het Montagne de Reims is hun speelterrein: ze bezitten er 29 percelen, elk met een eigen microklimaat. Vader Pierre begon in 1972 voor zichzelf (met steun van de coöperatie) en bracht de productie tot 30.000 flessen per jaar. Zoon Arnaud doet in 2018 zijn eerste oogst en vinifieert zijn eerste cuvées. Een avonturier die op 15-jarige leeftijd al een vlucht nam in het wijnmaken en in veel landen kennis opdeed. In 1999 komt hij zijn al even avontuurlijke vrouw Sophie tegen, die – uit pure liefde- haar Parijse leven achter zich laat om met Arnaud champagne te maken. Hun bedrijf is in omzetting naar ‘bio’.

• Gebruikte druivenrassen: Cuvée parcellaire van de wijngaard Les Agneaux, 100% pinot meunier
• Dosage: 0%
• Proefnotitie: Strogele kleur en een fijne mousse, een zalig mix van zachtgeurende voorjaarsbloemen, kweeperen en gist. De opvoeding in Frans eikenhouten vaten proef je terug: het geeft de champagne complexiteit en gewicht. Het hout is een ware katalysator van aroma’s en geeft de wijn een stevige ruggengraat. Slaat mijn liefde voor Frankrijk door of proef ik crème brûlée? De zero dosage (dus geen suikermengsel toegevoegd) is een zegen: champagne op z’n puurst! De afdronk is lang en maakt gelukkig.

Champagne Gounel Lassalle, Esprit Voyageur

• Gebruikte druivenrassen: 75% pinot meunier, 6% pinot noir, 19% chardonnay.
• Dosage: 0%, ongefilterd
• Tirage: 28 mei 2000; Dégorgement: 18 mei 2023
• Proefnotitie: Een levendige fijne mousse, strogeel en delicaat geurend naar kamperfoelie, abrikozen, amandel, kweepeer. Bij het nemen van een slok overvalt de souplesse, de rijke fruittonen en de caramelachtige kruidigheid. De esprit voyageur, de avontuurlijke geest van de wijnmaker is besloten in deze champagne: vrij, avontuurlijk en origineel. Appeltaart in een fles.

Missie geslaagd

Het kan geen toeval zijn dat Remco deze drie gedreven wijnmakers heeft gevonden. Remco kiest ervoor via Instagram te communiceren. Er is dus geen webshop om te kunnen bestellen. Wanneer hij voorraad nodig heeft, reist hij af naar Cramant, Prouilly of Chigny -les-Roses. Wie interesse heeft, stuurt hem een privébericht. Remco is van mening dat je via het bestellen via een webshop iets mist: persoonlijk contact. En dat ben ik met hem eens. Een website laat zich niet proeven. Hij maakt zich sterk voor de kleine wijnboeren die zelf aan het roer staan, met onvoorwaardelijke liefde voor hun terroir en respect voor de omgeving. Het zijn de persoonlijke ontmoetingen met deze wijnboeren die hem raken en inspireren. Mijn wijnhart is in ieder geval geraakt.

Een etappe verder: Burgundy or Nowhere

De reis gaat verder zuidwaarts en ik maak kennis met Christopher. De selectie op de proeftafel is interessant, omdat ik ook weet dat bourgognewijnen bijna niet meer te betalen zijn. Christopher heeft wel een webshop, maar koestert de samenwerking met Remco op deze manier en is vooral actief op Instragram. Hij heeft, dichtbij de bron, expertise opgedaan op het gebied van wijn uit Bourgogne en Beaujolais. Hij koopt in op basis van eerlijke en onderbouwde ervaringen per jaargang, niet op louter reputatie van de wijnmaker. Hij zoekt naar de echte waarde van de wijnen die hij inkoopt, naar aanstormend talent, naar balans en harmonie van smaken.

2022 Bourgogne Chitry, Vieilles Vignes D’aimé Blanc, Domaine Edmond Chalmeau

De Côte Auxerrois, tussen Auxerre en Chablis, is tamelijk onbekend in de Nederlandse wijnschappen. Het is er prachtig: ’n romantisch landschap met typische Franse dorpjes waar het leven nog niet zo hard vooruit rent. Domaine Edmond Chalmeau et fils een familiedomein met 18 ha wijngaarden, waarvan een deel van de wijnstokken 65 jaar of ouder is. Ze werken er zoveel mogelijk met organische mest en grijpen zo weinig mogelijk in. Hun visie: de wijn wordt geboren in de wijngaard en niet in de kelder.

• Gebruikte druivenrassen: 100% chardonnay
• Proefnotitie: De lichtgele wijn ruikt naar frisheid en lente. De florale tonen en citrus domineren in de geur en in smaak is een fijne bitter en een likje gezouten boter. Het is een wijn in de stijl van Chablis. Een prima aperitief, maar teken er een vis of een oester bij en het perfecte plaatje is compleet.

We besluiten de reis met een Cru du Beaujolais (Saint-Amour) van de wijngaard ‘En Chatenay van Chateau de Lavernette. Château de Lavernette kent inmiddels de 12e en 13e generatie wijnbouwers. Het château ligt op de grens van Mâconnais en Beaujolais; de grond en het huis bestaan sinds 1596 en waren ooit eigendom van de monniken van de abdij van Tournus. De dagelijkse leiding is er nu in handen van Bertrand, Anke (jawel, une hollandaise), Xavier en Kerrie de Boissieu.

2020 Bourgogne Coulanges-la-Vineuse, Cuvée Prestige Domaine Houblin-Vernin

We blijven nog even in de Côte Auxerrois. Houblin-Vernin is samenwerking van Valentin Vernin en Jean Luc Houblin, pioniers in deze streek en in de appellation Coulanges-la-Vineuse. Valentin geniet vanaf 2022 van zijn pensioen, Jean Luc heeft sindsdien de leiding, met het motto “hard werken, liefde voor het vak en doorzettingsvermogen”.

• Gebruikte druivenrassen: 100% chardonnay
• Opvoeding: rijpt gedurende 1 jaar in Frans eikenhout (nieuw gemengd met gebruikte vaten)
• Proefnotitie: Aromatische wijn, geurend naar bloemen (kamperfoelie), kweepeer en vanille. In de smaak geconfijte citroen en brioche. De wijn heeft een toef hout gehad en dat is niet heel goed geïntegreerd. Het is niet enorm storend, wel duidelijk aanwezig. De afdronk is mooi en heeft lengte.

2018 Coulanges-la-Vineuse, Les Vignes de l’Eglise

• Gebruikte druivenrassen: 100% pinot noir
• Opvoeding: 30% van de wijn krijgt 24 maanden een opvoeding in nieuw eikenhouten vaten.
  De druiven komen van de wijngaard Les Vignes de l’Eglise, een historisch terrein in de nabijheid van de kerk van dit wijndorp, dat kan wedijveren met een premier cruwijngaard.
• Proefnotitie: Baksteenrode kleur, kruiden, pruimen en cederhout. Een zeer geraffineerde, krachtige wijn. Prachtig!

2020 Givry “Champ Pourot”,  Domaine de la Luolle

Olivier en Sandrine Dovergne zijn verankerd met het terroir van Domaine de la Luolle in de Côte Chalonnaise. Olivier draagt zorg voor de druiven en alles wat daarbij komt kijken. Sandrine is verantwoordelijk voor de handel en het ontvangst op het domaine. Ook hier geen synthetische producten. Elke jaargang is een nieuwe uitdaging. Eenvoud is hun ‘luxe’, een terugkeer naar de bron en een zekere vorm van ruwheid en vrijheid is een er een groot goed.

• Gebruikte druivenrassen: 100% chardonnay
• Opvoeding: Frans eikenhout (vaten van 228 en 400 liter), op de lies, zonder toevoeging van sulfiet.
• Proefnotitie:  Zeer verrassend, een witte Givry te mogen drinken. Een biologisch-dynamische wijn van de bekende Champ Pourot-wijngaard. Ik ruik een mengeling van witte bloemen en het prettige van ‘natte steen’ dat een wijn kan hebben. Amandelen en vanille van de houtvoeding. Dit is mooi geïntegreerd, geeft romigheid en is niet overheersend. Een elegant glas, un vrai coup de coeur.

2021 Bourgogne Rouge, La Coulée Rare, Domaine de la Luolle

• Gebruikte druivenrassen: 100% pinot noir. De cuvée La Coulée Rare is een ‘samenraapsel’ van drie percelen (wegens lage opbrengsten in wijnjaar 2021).
• Opvoeding: twee weken in betonnen cuve, met gebruik van wilde gisten; daarna Frans eiken vaten (waarvan 15% nieuw).
• Proefnotitie:  Prachtige robijnrode kleur en de eerste impressie van de geur is animaal. En stevig ook. Na enige minuten, wanneer de wijn de ruimte krijgt en naar adem hapt, is deze geur verdwenen en geurt deze naar frambozen en zwarte bes. In de mond komen ook tonen van drop en kers naar voren. De tannines zijn zijdezacht, maar schragen de wijn.

2022 Bourgogne blanc “Sous la Velle”, Domaine Dennis Carré

Broer en zus Martial en Gaëtane zijn trots op de reis die hun ouders hebben afgelegd en doen al het mogelijke om het familiedomein van 12 hectare in de Côte de Beaune te bewaren en mooier te maken. Dat doen ze door respectvol om te gaan de grond (agriculture bioloque) en werken volgens het maanritme.

De wijngaard ‘Sous la Velle’ is vooral bekend van de Meursaultwijnen. De druiven die gebruikt zijn voor deze wijnen komen uit deze wijngaard. Toch staat er ‘Bourgogne blanc’ op het etiket en geen ‘Meursault’. De percelen van Domaine Dennis Carré vallen net buiten de grenzen de appellation. Dezelfde druiven, dezelfde bodem, maar voor een zeer aantrekkelijke prijs.

• Gebruikte druivenrassen: 100% chardonnay
• Opvoeding: 18 maanden in Frans eiken vaten van 225 – 350 liter
• Proefnotitie: Aromatische wijn geurend naar peer en witte bloemen en bescheiden vanille. Hij heeft het ‘Meursault-botertje’, is dus lekker romig en is perfect in balans met de pittige zuren. Een wijn die nog jong is en alleen maar mooier wordt wanneer je geduld kunt opbrengen om een paar jaar weg te leggen.

2020 Viré Clessé,  Selection, Domaine Montbarbon

In 2008 stichtten Martine en Jacky Montbarbon het domaine, na jaren lidmaatschap van de coöperatie La Cave de Viré. Sinds 2022 leidt Jean-Jacques Féral het bedrijf. Zijn missie is om rijke wijnen te maken, met respect voor het terroir en het mileu. Domaine Montbarbon ligt in de Mâconnais, de zuidelijke Bourgogne met veel zon.

• Gebruikte druivenrassen: 100% chardonnay
• Opvoeding: roestvrijstalen tanks, natuurlijke ‘wilde’ gisten
• Proefnotitie: Een goudgele jas en fris geurend naar bloemen en geconfijt geel fruit, in de mond fris en vettig tegelijk met Rond en gourmande, notig met een hint van kruidigheid. Een pittige afdronk, deels veroorzaakt door het hoge alcoholpercentage (15%). Het jaar 2022 was een warm jaar. Erg fijn bij vis, zeevruchten en gevogelte!

2019 Saint-Amour, “En Chatenay”, Chateau de Lavernette

• Gebruikte druivenrassen: gamay, afkomstig van de wijngaard ‘En Chatenay’.
• Opvoeding: 20 maanden in gebruikte (2-4 jaar) Frans eiken vaten; geen sulfiet toegevoegd.
• Proefnotitie: Diep granaatrood met purperen nuances. Intens geurend naar viooltjes en rood fruit. Een mond vol rode kersen met een drupje kirsch, zeer fruitig en vlezig, ragfijne soepele tannines.
  Ik ben een groot liefhebber van Fleurie, Moulin-à-Vent, Morgon. De cru Saint Amour staat niet bekend om zijn uitsprekende wijnen, er was zoveel ander moois om te proberen. De wijnen zijn vooral populair om de naam, met een hoogtepunt rond Valentijnsdag. Christopher wist mij echter aangenaam te verrassen met deze wijn en heeft een klein liefdesvonkje doen overslaan. Een wijn om verliefd op te worden!

Wijn verbindt!

De grote droom van Remco is voortvarend gestart, wetende dat wijn importeren keihard werken is. Het was ook een voorrecht om Christopher te ontmoeten. Zijn droom om betaalbare én kwaliteitswijn uit Bourgogne aan te bieden, is werkelijkheid geworden. De samenwerking tussen beide heren is prachtig en vanuit de coöperatieve gedachte slim en versterkend. Een welkome aanvulling in het (tot nu toe vrij kleine) aantal wijnimporteurs in het noorden van Nederland.

Volmaakt gelukkig keer ik huiswaarts met een aantal mooie vloeibare souvenirs om thuis wat uitgebreider te kunnen genieten, uiteraard met een bijpassend gerecht erbij. Remco en Christopher wisten mijn wijnhart te veroveren met de selectie wijnen die zij zo ruimhartig schonken en daarbij het eerlijke verhaal vertelden. Het verhaal van bevlogen wijnmakers, die zonder grote promotie en door hard te werken veel moois in de fles weten te krijgen. Immers, de wijn moet zichzelf verkopen. Dat kan alleen door samen te proeven, te analyseren en erover te praten. Daarbij komen bovendien de mooiste verhalen los. Wijn verbroedert en verzustert, wijn verbindt. Un grand merci Remco en Christopher, jullie hebben mij overtuigd. À bientôt!

Contactgegevens De Wijnboom Champagne

Instagram: dewijnboom_champagne

Contactgegevens Burgundy or Nowhere

Instagram: burgundy_or_nowhere

Website: burgundyornowhere.com